Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ελληνικοί ποταμοί

Οι κάμποι της Ελλάδας διασχίζονται από τους ελληνικούς ποταμούς. Αν και διανύουν αρκετά χιλιόμετρα (Αλιάκμονας, 314χλμ., Έβρος, 253χλμ., Πηνειός, 223χλμ., Αχελώος, 216χλμ., Νέστος, 143 χλμ.) οι ποταμοί της Ελλάδας δεν είναι πλωτοί, αλλά ατροφικοί και ανήσυχοι. Ακολουθούν τις φιδίσιες διαδρομές τους, άλλοτε στην επιφάνεια της γης κι άλλοτε υπόγεια, άλλοτε με λιγοστό νερό κι άλλοτε πλημμυρίζοντας τις στενές πεδιάδες που διασχίζουν, και καταλήγουν στη θάλασσα.

Από παλιά οι Έλληνες αναγνώριζαν το διπλό πρόσωπο του ποταμού, που άλλοτε ζωοδότης πρόσφερε τα νερά του για να ποτίσουν τη γη και τα ζώα τους και να ξεδιψάσουν κι άλλοτε καταστροφικός φούσκωνε και παράσερνε τις καλλιέργειες και το βιος τους.

Στην αρχαιότητα κάθε ποταμό τον θεωρούσαν θεό και προσπαθούσαν να τον εξευμενίσουν, αργότερα πίστευαν ότι στους ορμητικούς ποταμούς κατοικούσαν στοιχειά και με τελετές προσπαθούσαν να τα εξουδετερώσουν.

Τη διττή φύση του ποταμού έχουν εκφράσει μέσα από πολυάριθμες παροιμίες και γνωμικά:

  «Όποιος έχει χτήμα στο ποτάμι, έχει συνεταίρο.»
  (Λακωνία)
  «Αψύ ποτάμι πέρασ' το, το σιγαλό αναμέρα το.»
  (Πελοπόννησος)
  «Ποταμέ μου να μη σ' ήξερα, κολυμπητά σε πέρναγα.»
  (Επτάνησα)
  «Από βουβό ποτάμι άπεχε τα ρούχα σου.»
  (Κάρπαθος)

Οι πιο παροιμιώδεις, βέβαια, φράσεις είναι:

«Κάνε το καλό και ας το πάρει ο ποταμός.»
«Να το πάρει το ποτάμι;»

Ο λαός πάντα θεωρούσε ότι το ποτάμι στα όνειρα είναι κακό σημάδι, ιδιαίτερα το θολό. Αν κάποιος δει ότι περνάει το ποτάμι και βγαίνει απέναντι, λένε ότι θα περάσει κάποια αρρώστια ή κίνδυνο, αλλά θα τον ξεπεράσει. Αν όμως δεν το περνάει, τότε το όνειρο σημαίνει πιθανό θάνατο. Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα του κλέφτικου τραγουδιού:

  «Απόψε είδα στον ύπνο μου, είδα και στ' όνειρό μου
   θολό ποτάμι πέρναγα και πέρα δεν εβγήκα.
   Κι είδα έπεσε το φέσι μου κι η φούντα του σπαθιού μου.
   Ξήγα το, Γιώργο, ξήγα το τ' όνειρο που είδ' απόψε.

  Το φέσι ειν' το κεφάλι σου, κι η φούντα το κορμί σου
  και το ποτάμι το θολό το αίμα της καρδιάς σου.»

Αυτή η αντίληψη έχει τις ρίζες της στην αρχαιοελληνική πίστη ότι όταν κάποιος πέθαινε και πήγαινε στον Κάτω Κόσμο, περνούσε από τρεις ποταμούς, τον Αχέροντα, τον Κωκυττό και τον Πυριφλεγέθωνα. Οι τρεις αυτοί ποταμοί πέρασαν και στη νεοελληνική παράδοση, μέσα από τα μοιρολόγια του λαού:

 «Τώρα στον αποχωρισμό τρεις ποταμούς διαβαίνω,
  ο ένας χωρίζει αντρόγυνα κι ο άλλος χωρίζει αδέρφια, 
  ο τρίτος ο φαρμακερός τη μάνα απ' τα παιδιά της.»

Ο ποταμός, ωστόσο, ήταν για το λαό της ελληνικής υπαίθρου και σημείο συνάντησης, όταν οι γυναίκες κατέβαιναν για να πλύνουν τα ρούχα κι οι άντρες για να ποτίσουν τα ζωντανά τους. Γι' αυτό και ένα δημοτικό τραγούδι της αγάπης συχνά αρχίζει έτσι:

    «Κάτω στο ρέμα στις λυγιές
     πλένουνε δυο μελαχρινές
     και παρακάτω στο βαθύ
     πλένει η Ρηνούλα μοναχή.»



Βιβλιογραφία:
Κ.Ρωμαίος, Ελλάς, Λαογραφία-Γεωγραφία, Εκδ.Γιοβάνη

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Όταν οι γονείς μαθαίνουν... παίζοντας

Με απόλυτη επιτυχία ολοκλήρώθηκε το βιωματικό εργαστήριο της Μαρίας Μπαλωτή "Παιχνίδια για Καλό Σκοπό", στο οποίο συμμετείχαν γονείς από όλες τις τάξεις του σχολείου. Η συστημική ψυχολόγος και μητέρα τριών παιδιών του σχολείου μας, κατάφερε να δημιουργήσει εξ αρχής μία οικεία και ζεστή ατμόσφαιρα ανάμεσα στους γονείς με αποτέλεσμα μια εξαιρετικά εποικοδημητική εμπειρία για όλους τους συμμετέχοντες.
Στόχος ήταν να προαχθεί η συνεργασία και η εμπιστοσύνη μεταξύ των γονέων μέσα από το παιχνίδι. Οι ίδιοι οι γονείς που συμμετείχαν στο εργαστήριο δήλωσαν ότι έμαθαν να λειτουργούν ομαδικά,  να συζητούν,  να εμπιστεύονται την ομάδα ακόμη κι αν διαφωνούν. Κυρίως όμως, διασκέδασαν, γέλασαν, γνωρίστηκαν καλύτερα μεταξύ τους και έμαθαν να λειτουργούν καλοπροαίρετα, σεβόμενοι ο ένας τον άλλον.
Ελπίζουμε αυτός να είναι ο σπόρος για τη δημιουργία ενός γενικότερου κλίματος χαράς, αλληλοσεβασμού και ομαδικότητας και για τη τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των παιδιών του σχολείου.  Τα παιδιά μ…

Τα πιο... ανοιξιάτικα Χριστούγεννα!

Ήταν μία ΥΠΕΡΟΧΗ ημέρα! 
Η Χριστουγεννιάτικη Γιορτή του Συλλόγου Γονέων & Κηδεμόνων του 5ου Δημοτικού Βριλησσίων τα είχε όλα: παιδικά εργαστήρια, φαγητό και ζεστό κρασί, παιχνίδι, χορό, Άγιο Βασίλη, μικρούς πιανίστες με μεγάλο ταλέντο, λαχειοφόρο αγορά, χριστουγεννιάτικο bazaar, έναν καταπληκτικό ήλιο, χαρά και πολλά χαμόγελα. 
Ο ανοιξιάτικος καιρός μας έκανε το χατήρι. Όλα κύλησαν καλά και η συμμετοχή παιδιών και γονέων ήταν μεγάλη. 
Το προαύλιο του σχολείου γέμισε τραπέζια φαγητού, Dj Set (ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Αλέξανδρο Χέντον), facepainting με την ευγενική χορηγία της Oriflame , χορευτές με την καθοδήγηση χορεύτριας από το Planet, ρεσιτάλ πιάνου από τον Χρήστο Γαλίτη και τους μαθητές του και κάλαντα από τους μαθητές του σχολείου. 





Στην Αίθουσα Εκδηλώσεων κάναμε τις αγορές μας από το Χριστουγεννιάτικο Bazaar. 


Στον 1ο όροφο του σχολείου οι αίθουσες γέμισαν δραστηριότητες και εργαστήρια:

- Αγώνες σκάκι με την καθοδήγηση του Στάθη Γαζή
- Ρομποτικής από την ομάδα Ampersand
- Ζαχαροπλα…

Γιορτή Μητέρας – Ημέρα Χαράς, Διασκέδασης & Προσφοράς στο 5ο Δημοτικό Βριλησσίων

Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του 5ου Δημοτικού Βριλησσίων σας προσκαλεί στην εκδήλωση «Mothers – Ημέρα Χαράς, Διασκέδασης & Προσφοράς» η οποία υλοποιείται στις 12 Μαΐου και ώρες 10:00 – 15:00. Με στόχο να μεταδώσουν στα παιδιά τις αρχές της αλληλεγγύης και της ανθρωπιάς, οι γονείς του 5ου Δημοτικού Βριλησσίων μετατρέπουν για μία ημέρα το σχολείο σε χώρο γέλιου και ψυχαγωγίας, αλλά και σε χώρο στήριξης των ανθρωπιστικών οργανώσεων «ΤοΧαμόγελο του Παιδιού»καιPRAKSIS. Τα παιδιά θα έχουν τη δυνατότητα να δουν θέατρο, να συμμετάσχουν σε παιχνίδια και εργαστήρια, να αγοράσουν βιβλία και να συγκεντρώσουν είδη για τις δύο οργανώσεις. Το πρόγραμμα της εκδήλωσης «Mothers – Ημέρα Χαράς, Διασκέδασης & Προσφοράς» είναι το ακόλουθο:
10:30 - 11:30  «ΔΩΣ' ΜΟΥ ΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ»  Η Εκπαιδευτικός και ΣυγγραφέαςΓιολάντα Τσορώνη – Γεωργιάδηζωντανεύει την ιστορία του ομώνυμου βιβλίου με πολλές δράσεις και παιχνίδια. Τα παιδιά ενώνουν τα χέρια και αποδεικνύουν πώς το μοίρασμα και η αλληλεγγύη κάνουν …